Beleggen in aandelen: de veelgemaakte fouten

Beleggen… iedereen kent wel iemand die er een hoop geld mee is kwijtgeraakt. Toch wordt er ook vaak over opgeschept en eerlijk is eerlijk, het is lekker om aan de borreltafel te kunnen laten vallen dat je ook in aandelen belegt en ‘in Philips zit’. Voordat je daadwerkelijk gaat beleggen is het wellicht wel verstandig om dit artikel door te lezen. Hoewel het wat zwaardere kost is dan de andere artikelen, is het ook een artikel dat je daadwerkelijk veel geld kan besparen. Doe er je voordeel mee.

Terug naar het verhaal. Behalve dat iedereen wel iemand kent die een hoop geld mee is kwijtgeraakt met beleggen, kent iedereen ook personen als Warren Buffett en Donald Trump, mediapersoonlijkheden die met hun beleggingen binnen relatief korte tijd een enorm imperium hebben opgebouwd. De gedachte dat dat voor iedereen mogelijk is om geld te verdienen met beleggen trekt natuurlijk enorm aan en het besluit om daadwerkelijk te gaan beleggen is dan gauw gemaakt, met die Ferrari en villa aan de Côte D’azur in het verschiet.

“Ik ga beleggen!”

Sites als Alex en BinckBank staan in de rij om je van dienst te zijn wanneer je wil gaan beginnen met beleggen in aandelen. Zodra je een account hebt aangemaakt kun je beginnen met handelen, zowel op de binnenlandse als op de buitenlandse beurzen. In het slechtste geval heb je na het aanmaken van je beleggingsrekening geen idee in welke aandelen je moet beleggen. Het behoeft geen verdere uitleg dat je dan gedoemd bent tot falen.

Heb je je wel ingelezen, dan weet je wellicht iets over de verschillende mogelijkheden tot investeren en je hebt misschien al verstand van het analyseren van bedrijfsresultaten. Je ziet bijvoorbeeld dat de aandelen van een bedrijf (zoals Philips) of aandelenfonds (zoals Robeco) ondergewaardeerd zijn en weet dat dát het moment van kopen is. En dan…..?

De winst bij beleggen in aandelen

Winst heb je, afgezien van dividenden, pas gemaakt bij beleggen wanneer het verschil tussen de koopprijs en de uiteindelijke verkoopprijs groter is dan de kosten die je in de tussentijd hebt gehad. Het gaat dan om transactiekosten (de kosten van het kopen en verkopen van aandelen) en beheerskosten (de kosten voor het hebben van een beleggingsrekening). Wanneer je in een aandelenfonds belegt in plaats van direct in aandelen moet je ook nog rekening houden met salarissen voor de fondsmanagers en andere kosten die direct invloed hebben op de verkoopprijs van je belegging. Deze laatste kosten zijn vaak ‘verborgen’ bij beleggingsfondsen.

Is het dan makkelijk om winst te maken met beleggen in aandelen? In zekere zin wel: de AEX (een ‘mandje’ met aandelen van de 25 grootste Nederlandse bedrijven) is de afgelopen pakweg 30 jaar met 600% gestegen, een gemiddeld jaarlijks rendement van dik 6%. Een belegging in een fonds dat simpelweg de AEX zou volgen zou je dus behalve beheerskosten éénmalig kosten hebben opgeleverd bij de aankoop en eenmalig bij de verkoop. Hoe langer je je aandelen vasthoudt, hoe minder kosten je immers hebt. Op lange termijn zal de AEX stijgen doordat er economische groei is. Dat is zelfs gebeurd in de afgelopen 30 jaar, inclusief ‘Zwarte maandag’ (1989), de koersval door terrorisme (2001) en de kredietcrisis (vanaf 2008). Op deze manier maak je een mooi rendement met aandelen dat boven de rente op een spaarrekening ligt. Lijkt verstandig? Dat is het beleggen in deze zogenaamde ‘indextrackers’ ook.

Actief handelen in aandelen

Hoewel er dus winst te behalen is met het op langere termijn (minimaal 5-10 jaar) vasthouden van aandelen en langer over het algemeen beter is bij beleggen, zijn er ook veel mensen die zich bezig houden met actief handelen. Vaak worden er op één dag pakketten aandelen gekocht én weer verkocht. Dit zogenaamde ‘daytrading’ is hip. Ook komt het voor dat mensen investeren in aandelenfondsen die aan daytrading doen. Is dat een verstandige manier van beleggen en word je daar rijk mee?

Uit onderzoek is gebleken dat de meeste actieve aandelenfondsen (zo’n 75%) slechter presteren dan een fonds dat simpelweg een index (zoals de AEX) volgt. Dat wil dus níet zeggen dat ze allemaal verlies maken, maar wel dat je meer zou hebben verdiend als je zou beleggen via ‘de simpele manier’ in een fonds dat de AEX volgt. Waarom? Actieve fondsen betalen té veel transactiekosten door het constant kopen en verkopen van aandelen en hebben te veel managementkosten. Als deze fondsen, met veelal ervaren en ervoor opgeleide fondsmanagers, het al slechter doen dan de index, dan doe je het zelf als onervaren belegger waarschijnlijk niet veel beter als je actief wil handelen in aandelen.

Uiteraard wil jij niet beleggen in een van deze 75% slecht presterende aandelenfondsen maar in een van de 25% anderen. Helaas is ook dat niet mogelijk, want aangezien het rendement per fonds nogal schommelt zijn de winnaars van vandaag de verliezers van morgen. Behaalde resultaten uit het verleden geven geen garantie voor de toekomst. Beleggen in deze fondsen is dus niet verstandig, want het is meestal niet zo rendabel als beleggen in aandelen van een fonds dat de index volgt.

Beleggers die het stelselmatig beter doen

“Maar er zijn toch beleggers die stelselmatig betere resultaten halen dan de rest én dan de AEX-index? Dat kan ík ook!” Nee. Dat kun jij waarschijnlijk niet.

Er zijn beleggers die een aantal jaren achter elkaar een goed resultaat halen met actief handelen in aandelen. Die beleggers hebben hoogstwaarschijnlijk óf vertrouwelijke ‘inside’ informatie (terwijl handel met voorkennis verboden is), ze zijn bezig met frauderen (denk aan Bernard Madoff), óf ze hebben simpelweg geluk. Wat? Geluk!?

Bedenk je het volgende: er zijn dik een miljoen huishoudens in Nederland die beleggen. Stel dat elk jaar een willekeurige 25% het beter doet dan een fonds dat de AEX-index volgt. Die 25% die het beter doen met actief beleggen zijn 250.000 huishoudens na één jaar. In het tweede jaar doet wederom 25% het beter, er blijven er nog steeds 82.500 over. Na drie jaar zijn dat er 20.625 etcetera. Na acht jaar zijn er nog steeds 20 beleggers die puur op geluk acht jaar op rij de index hebben verslagen met hun beleggingen. Een dergelijk resultaat boekt geen enkel beleggingsfonds, dus dit is al uitzonderlijk. Zijn deze beleggers stelselmatig beter? Ja, acht jaar op rij zelfs. Komt dat door kunde en kennis van beleggen? Nee, voor deze twintig komt het door puur geluk.

Het hele kleine groepje dat nog overblijft en de winst uit beleggen niet te danken heeft aan voorkennis, fraude of geluk, dát groepje (als het al bestaat) maakt daadwerkelijk stelselmatig meer winst dan de index met actief beleggen. Ga er maar vanuit dat jij daar niet bij hoort. Waarom niet? Omdat de markt op de korte termijn onvoorspelbaar is en slechts een enkeling in deze wereld dat structureel (nogmaals: zonder geluk, voorkennis of fraude) vaker goed dan fout heeft. Beleggen in de index is verstandiger.

Waarom prijs van aandelen onvoorspelbaar is op korte termijn

Het lijkt natuurlijk simpel, je zoekt een aandeel uit dat volgens je berekeningen en gevoel ondergewaardeerd is en waarvan je denkt dat het gaat stijgen. Je koopt het en verkoopt het daarna voor een hogere prijs. Zo simpel is het echter niet.

De prijs van bepaalde aandelen komt tot stand door een vergelijking van vraag en aanbod. Simpele economie: is er een stijging in de vraag terwijl het aanbod gelijk blijft, dan zal de koers omhoog gaan. De andere kant op werkt het hetzelfde: beleggen gaat over marktwerking. Waar op lange termijn koersen van aandelen ‘vanzelf’ stijgen door economische groei, is het vraag/aanbod mechanisme bij beleggen op korte termijn belangrijker. Wat er dus moet worden voorspeld is het gedrag van andere beleggers. Gaan anderen aandelen kopen of verkopen over een bepaalde tijd? Dat bepaalt immers de vraag, het aanbod, en daardoor: de koers van de aandelen.

Dat lijkt nog mee te vallen. Echter: andere beleggers doen precies hetzelfde, die weten ook hoe het werkt en kopen of verkopen hun aandelen naar aanleiding wat anderen waarschijnlijk gaan doen. Jij moet je beslissing voor het kopen of verkopen van aandelen dus baseren op wat die anderen denken dat anderen gaan doen. Die anderen maken echter hun beslissing weer op basis van wat anderen doen, etc. etc. Kun je je er nog een voorstelling van maken?

Onvoorspelbaar beleggen – het experiment

Om het op korte termijn beleggen duidelijker te maken doen we een gedachtenexperiment: je zit met tien anderen in een kamer en er wordt een spel gespeeld. Er wordt aan iedereen gevraagd om een getal op te schrijven tussen de 0 en de 100. Daarna wordt het gemiddelde van alle opgeschreven getallen genomen. Degene die met zijn opgeschreven getal het dichtst bij dit cijfer in de buurt komt, wint. Welk getal schrijf je op?

Het lijkt logisch: een aantal mensen die een getal tussen de 0 en de 100 kiezen zullen als groep rond de 50 uitkomen. Ongeveer de helft zal erboven zitten, ongeveer de helft eronder. Je schrijft dus 50 op. Een logische en goede keuze en waarschijnlijk heeft de rest van de groep hetzelfde geredeneerd en ook 50 opgeschreven.

Stel nu, dat de spelregels aangepast worden en dat er 10 van het gemiddelde cijfer wordt afgetrokken. Degene die het dichtst bij de uitkomst van die rekensom zit wint. Nu hebben we een versimpelde situatie voor aandelenkoersen gecreëerd.

Met deze nieuwe regels is 50 opschrijven niet verstandig, als er 10 vanaf wordt getrokken zou 40 wellicht verstandiger zijn. Echter, dat kunnen anderen ook beredeneren. Die zullen dus 40 opschrijven, dat zal het gemiddelde worden en als er dan 10 vanaf gaat, blijft er 30 over. Ook dat kunnen anderen beredeneren etc. etc. Wat schrijf je uiteindelijk op?

Een erg moeilijke keuze, net als met het voorspellen van de koersen van aandelen. Om dat goed te kunnen voorspellen moet je kennis hebben van (bedrijfs)economie en van psychologie. Doordat je in principe oneindig veel ‘niveaus’ diep moet redeneren, is het voorspellen van de markt enorm moeilijk, zo niet onmogelijk. Beleggen op korte termijn heeft te maken met psychologie en niet met economie. Beleggen op lange termijn heeft te maken met economie (aangezien er economische groei zal zijn).

Conclusie

Concluderend kunnen we zeggen dat beleggen in aandelen verstandig is. Het is verstandiger dan sparen, maar dan moet je het wel op lange termijn doen en je geld steken in fondsen zonder hoge beheersvergoedingen. Het meest geschikt daarvoor zijn ‘indextrackers’. Snel geld en snel rijk bestaat dus niet met beleggen. Op de lange termijn zorgt economische groei voor een groei in aandelenkoersen, op de korte termijn is beleggen in aandelen een gok en voornamelijk een kwestie van psychologie.

Het is verstandig om te beleggen in aandelen van fondsen die de AEX volgen of te beleggen op lange termijn in individuele aandelen uit de AEX (hoewel daar meer schommelingen in zullen zitten). Kun je je daar niet aan houden en heb je de neiging om je aandelen vaak op korte termijn te verkopen? Dan is het devies: “Beleg enkel je boterham, niet je spaargeld.”

Disclaimer

Realiseer je natuurlijk wel dat beleggen niet zonder risico is: ben je ingestapt op de top van de aandelenmarkt in 2007 of 2008, dan zou je met aandelen van een fonds dat de AEX volgt in 2008 veel geld hebben verloren. Voordat je die verliezen weer hebt goed gemaakt ben je vele jaren verder. Beleg niet in aandelen met geleend geld, beleg niet met geld dat je niet voor langere tijd kunt missen en … heb jarenlang geduld.

6 gedachten over “Beleggen in aandelen: de veelgemaakte fouten”

  1. Mooi verhaal, veel mensen vergeten dat er ook veel geluk komt kijken bij beleggen. De koers is van zeer veel factoren afhankelijk en het is daarom moeilijk om een zinnige uitspraak te doen over het toekomstige verloop van de koers. Natuurlijk zijn er altijd een aantal mensen die de markt ‘outperformen’ maar om dit jaar in jaar uit vol te houden is vrijwel onmogelijk. Hier kmot inderdaad ook geluk bij kijken.

  2. Goed artikel, op korte termijn geld verdienen op de beurs is inderdaad niet voorspelbaar mogelijk. Toch denk ik dat je op den duur wel met actief beleggen sommige indices kan verslaan. Hoe? Voornamelijk door veel in jaarverslagen te studeren, door met de statistiek mee in aandelen te beleggen met lage koers/winstverhoudingen, lage koers/boekwaardeverhoudingen, enz.

    Met name de zogenaamde waardebeleggers doen dit. Ook verslaan zogenaamde waardeindices de gewone beursindices. Bij waardeindices koopt een index meer aandelen naarmate er meer dividend wordt uitgekeerd, bij gewone indices wordt er meer gekocht naarmate de beurswaarde van een bedrijf stijgt.

    Niet makkelijk, geef ik toe.

  3. Ja als je fundamentele analyse gebruikt is het veelal geluk en die mensen verliezen. Leer je technische analyse van de grafieken en je gebruikt dit samen met fundamentele analyse en een hoop geduld om op het juiste moment te kopen. Dat maakt je een winstgevende belegger.

    1. Bedankt voor je reactie!

      Feit is dat het erg lastig is om structureel winst te maken, óók met technische analyse. Je zult immers meer informatie, betere informatie of een ander voordeel moeten hebben tegenover de partij aan de andere kant van de deal, dat is de enige manier waarop het mogelijk zou kunnen zijn om structureel winst te maken, theoretisch gezien.

      Praktisch gezien lukt dit vaak niet om meerdere redenen, niet in de laatste plaats doordat degene aan de andere kant ook technische analyse kan toepassen in dit geval.

      Beleggen in aandelen blijkt op lange termijn voor vrijwel niemand voorspelbaar en structureel winstgevend helaas…

  4. ““Maar er zijn toch beleggers die stelselmatig betere resultaten halen dan de rest én dan de AEX-index? Dat kan ík ook!” Nee. Dat kun jij waarschijnlijk niet.”

    “Zijn deze beleggers stelselmatig beter? Ja, acht jaar op rij zelfs. Komt dat door kunde en kennis van beleggen? Nee, voor deze twintig komt het door puur geluk”

    wat zijn dit voor achterlijke uitspraken ? iemand die kennis en ervaring heeft in beleggen en weet hoe hij bedrijven moet analyseren etc. kunnen ook gewoon beleggingsfondsen outperformen… echt een slecht artikel.

  5. Hmm, Nee geen slecht artikel. Ik zie het meer als tegenhanger van de gebakken lucht verhalen van mensen die beweren dat ze het kunnen. Maar hoe dan? Fingerspitzengevoel, kennis? Is het veel werk? Ja en ik zou een hobby-ist zijn.

    Ik denk dat de kunst van beleggen niet de winst is maar het beperken van het verlies. Dus stap uit als je verlies maakt. Je bent altijd te laat namelijk omdat het wel goed komt. Een belangrijke component is de psychologie van de angst, omdat het om je eigen geld gaat. Je moet afstand kunnen nemen en rationeel blijven en dan je ding doen, consequent. Technische analyse betekend dat je een plan hebt en dan handel je consequent en hou je jezelf niet voor de gek.

    Day trading is dan snelheid en via Internet ben je eigenlijk altijd te laat. Ergo je zoekt iets waarbij consequent handelen volgens je indicators minder tijdsdruk kent. Als je hier de hele tijd mee bezig bent, naast je gewone werk, krijg je veel stress en verlies je alsnog. Ergo: allemaal niet zo eenvoudig en bezint eer ge begint etc. Allemaal waar. Is het leuk? Ja, je ziet zoveel meer en het lezen en bijhouden van je indicatoren is geinig om te zien want de gezamelijke beurs loopt vooruit op de werkelijke wereld.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *